Etiketler

, ,

14 Kasım 1951’de doğan Zhang Yimou, Çin’in en ünlü yönetmeni olarak biliniyor.

Beşinci nesil Çin yönetmenlerinden olan Zhang Yimou, 1984 yılından beri yönettiği filmlerle Çin sinemasının tüm dünyada tanınmasını sağladı.

Shaanxi eyaletinin merkezi Xi’an kentinde dünyaya gelen Zhang Yimou, zor bir çocukluk geçirdi. Zhang’ın babası, Çin iç savaşı döneminde, milliyetçi Kuomintang ordusunda yönetici olan bir dermatolojistti.

Kültür Devrimi sırasında okulunu bırakarak, farklı işlerle uğraşmak zorunda kalan Zhang, bir dönem tarlalarda çalıştı. Zhang Yimou, bu zor dönemlerde resim ve fotoğrafla ilgilendi ve kendisini bilhassa fotoğrafçılıkta geliştirdi.

1978 yılında yeniden açılan Beijing Film Akademisi’ne başvuran Zhang, 27 olan yaşı başvuru koşullarını tutmadığından, Kültür Bakanlığı’na kişisel bir başvuru yapmayı denedi. Yetkililer, Zhang’ın portfolyosundan çok etkilendi ve onu Sinema Fakültesi’ne aldı.

1982 yılında fakülteden mezun olan Zhang Yimou, bazı filmlerde oyunculuk da dahil, farklı görevler üstlendi. Zhang Yimou, sinema dünyasına 1984 yılında “Bir ve Sekiz” ve “Sarı Toprak” adlı filmlerin kameramanlığıyla girdi. Bu filmlerde gösterdiği üstün başarıyla sinema otoritelerinin dikkatini çeken Zhang, 1987 yılında yönetmenliğe başladı.

Filmleriyle dikkatleri üzerine toplamayı başaran Xi’an’lı yönetmen, Çin sinemasının güzel yıldızı Gong Li’yle de uyumlu bir ikili oluşturdu. Bu ikili, Kızıl Darı Tarlaları, Kırmızı Fener ve Qiu Ju’nun Davası gibi etkileyici yapımlarla izleyicinin karşısına çıktı. Bu süreçte, hem Zhang Yimou, hem de Gong Li giderek popülerleşti.

Zhang Yimou’nun erken dönem filmleri, daha çok, sanat filmi olarak tanımlanan ve popüler sinema izleyicisinden çok, festivallere göz kırpan filmlerdi. Ünlü yönetmenin bu çalışmaları, festival jürilerinden de epey ilgi gördü. Zhang Yimou, festivallerde aldığı ödüllerle başarısını uluslararası arenada hemen taçlandırdı

Daha 1988 yılında, başrolünde Gong Li’nin yıldızlaştıgı Kızıl Darı Tarlaları ile 38. Berlin Film Festivali’nde En İyi Film ödülünü aldı. Zhang, Venedik Film Festivali’nde 1990 ve 1991 yıllarında Gümüş ve Altın Aslan ödüllerini kazandı.

Zhang Yimou, özellikle erken dönem filmlerinde, Çin halkının çektiği zorlukları ve bu zorluklar karşısındaki direncini beyaz perdeye yansıttı. Bu, özellikle 1994 yapımı Yaşamak ve 1999 yılı yapımı Bir Daha Asla filmlerinde görüldü.

Hem erken hem de yeni dönem çalışmalarında, zengin renk kullanımı ile de dikkat çeken yönetmen, bunu özellikle de Hero ve Uçan Hançerler Evi filmlerinde ortaya koydu.

Zhang Yimou daha sonra Ju Dou ile sinemaseverlerle buluştu. Filmin başrolündeyse yine Gong Li vardı. Ju Dou, En İyi Yabancı Film dalında Oscar’a aday olan ilk Çin filmi oldu. Yönetmen, bu filmle elde ettiği başarının ardından, yeni bir projeye soyundu ve Kırmızı Fener’i çekti. Başrolünde yine Gong Li’nin oynadığı film, 1992 yılında En İyi Yabancı Film dalında Oscar adayı oldu. Zhang Yimou, bir sonraki projesinde de Gong Li’yle çalışmayı tercih etti. Vizyona Qiu Ju’nun Öyküsü ismiyle giren bu film, kocasının hakkını arayan bir kadının mücadelesini konu alıyordu. Qiu Ju’nun Öyküsü, film festivallerinde büyük sükse yaptı ve 1992 Venedik Film Festivali’nde Altın Aslan kazandı.

Zhang Yimou, eleştirel kimlikli filmlerine devam etti ve kameranın arkasına, bu kez Yu Hua’nın aynı isimli ünlü romanı Yaşamak’ı beyaz perdeye taşımak için geçti. Film, topladığı beğeninin yanında, parmak bastığı kritik meseleler nedeniyle eleştirilere de maruz kaldı. Çin’de gösterimi yasaklanan film, bu yönüyle de bir kez daha uluslararası festivallerin sempatisini kazandı. 1994 Cannes Film Festivali’nde Jüri Büyük Ödülü’nün sahibi olan film, aynı zamanda başroldeki Ge You’ya da en iyi aktör ödülünü getirdi.

1995 yılında Zhang Yimou ve Gong Li ortaklığı Shanghai Üçlüsü ile yedinci filmine imza attı. Bu filmin ardından ikili, ortak çalışmalarına 2006’daki Altın Çiçeğin Laneti’ne kadar ara verdi.

Zhang Yimou, 1997 yılında sinemaseverlerin karşısına Sakin Ol filmiyle çıktı. Zhang, bu filmi ve onu takip eden Bir Daha Asla ile profesyonel olmayan oyuncularla çalışmaya başladı. Bir Daha Asla, başarılı yönetmene Venedik’te ikinci Altın Aslan’ını kazandırdı.

Zhang Yimou, 1999 yılında çektiği Eve Dönüş Yolu ile kendisine yapılan “yetenek avcısı” yakıştırmasının boşuna olmadığını gösterdi ve hem Çin hem de dünya sinemasına Zhang Ziyi gibi bir yıldız kazandırdı.

Sinemaseverlerin, görece küçük bir yapım olan Mutlu Zamanlar ile beklentisini arttıran Zhang Yimou, 2002 yılında Çin dövüş filmleri olarak bilinen Wuxia tarzıyla muhteşem bir dönüş yaptı ve Hero filmiyle tüm dünyadan sinema izleyicilerini adeta sarstı… Amerikan piyasasına, Çin’de gosterime girdikten iki yıl sonra giren film, geniş oyuncu kadrosuyla da dikkat çekti. Film, Us Box Office’te ilk sıraya yükselen ender yabancı yapıtlar arasına girdi ve 2003 Oscar ödüllerinde Yabancı Dilde En İyi Film adayları arasına girdi.

Zhang Yimou, bu filmdeki başarısını bir diğer dövüş filmi, Uçan Hançerler Evi ile sürdürdü. Hero’da da izleyicileri büyüleyen Zhang Ziyi, 2004 yapımı bu filmde de başroldeydi.

Zhang Yimou, otuz yıldır hayranı olduğu Japon oyuncu Ken Takakura ile birlikte çalışarak, 2005 yılında Riding Alone for Thousands of Miles’i çekti.

2006, ünlü yönetmenin, hem Gong Li ile hem dövüş filmleriyle hem de zengin renk kullanımı ile yeniden buluştuğu yıl oldu. Altın Çiçeğin Laneti içeride ve dışarıda büyük başarı kazandı.

Zhang Yimou, Çin’de yapılan 2008 Olimpiyatları’nda da aktif rol oynadı ve açılış ve kapanış törenlerini yönetti. 2010’da Yale Üniversitesi kendisine güzel sanatlar alanında fahri doktora unvanı verdi.

Ünlü yönetmen, görsel sanatların farklı dallarında da çalışmalarını sürdürdü ve birçok uluslararası müzikal ve bale yönetti.

Zhang Yimou, son olarak sinema izleyicilerinin karşısına Savaş Çiçekleri ile çıktı. Nanjing Katliamı’nı konu alan film, uluslararası arenada da beğeni topladı. Savaş Çiçekleri, Çin’de şu ana dek çekilen en yüksek bütçeli filmdir.