Etiketler

, , ,

Çin’in altıncı nesil yönetmenlerinden Jia Zhangke, Beijing Film Akademisi’nin Edebiyat bölümünden mezun oldu. 1995 yılında film çekmeye başlayan Jia’nın en bilinen yapımları arasında “Küçük Wu”, “Platform”, “Bilinmeyen Zevkler”, “Dünya”, “Dong”, “Sakin Yaşam”, “24 Şehir”, “Keşke Bilseydim” gibi filmler yer alıyor.

Bu filmlerden “Sakin Yaşam”, 63. Venedik Film Festivali’nde Altın Arslan Ödülü’nü kazanarak en iyi film seçildi. “Keşke Bilseydim” adlı film ise 63. Hawaii Uluslararası Film Festivali’nde en iyi belgesel film seçildi.

Fransa’da yayımlanan “Notebooks On Cinema” adlı dergide, ilk uzun metraj “Xiao Wu”nun, Çin sinemasına canlanlılık ve dinamizm getirdiği değerlendirmesi yapıldı. Yönetmen Jia Zhangke çok sayıda uluslararası kültür etkinliğine katılarak, Asya’nın en dinamik film yönetmeni haline geldi.

Öğrencilik yıllarında resim çizme kabiliyeti olan Jia Zhangke, “Sarı Toprak” adlı filmi izledikten sonra, sinemaya ilgi duymaya başladı. 1991 yılında Beijing Film Akademisi’nin giriş sınavına ilk kez giren Jia Zhangke, iki denemesinde başarısız olduktan sonra, 1993 yılında akademiye girmeye hak kazandı.

Jia, okulda öğrenci arkadaşlarından oluşan bir çekimi ekibi oluşturarak film çekme pratiklerine başladı. 1995 yılında Jia Zhangke tarafından çekilen 57 dakkikalık kısa film “Xiao Shan’ın Eve Dönüşü”, Hong Kong’da ödül kazandı. Bu film, başarılı bir yapıt sayılmazdı, fakat bu film, Jia Zhangke’yı herkesin tanımasını sağlayan “Küçük Wu”nun çekilmesine fırsat sağladı.

Jia Zhangke’nin kendine özgü tarzını ortaya koyduğu “Küçük Wu”, uluslararası sinema çevresinde takdirle karşılandı ve sekiz uluslararası ödül kazandı. Film yurt içinde de bilhassa gençlerin beğenisini kazandı. Bu filmden sonra Jia Zhangke, artık sinema dünyasının tanınmış yönetmenlerinden biriydi.

“Asya sinemasının ışığı”

Alman bir sinema yazarı, Jia Zhangke’yı “Asya sinemasının parlak ve umut verici ışığı” olarak değerlendirdi.

“Küçük Wu”, bağımsız bir film. Filmin çekimleri, yönetmenin memleketi olan Shanxi eyaletinin Fenyan kentine bağlı küçük bir ilçede yapıldı. Filmdeki rollerin bir kısmı yerli halk tarafından üstlenildi.

Filmde Küçük Wu adlı bir hırsızın aşk hayatı ve ailesiyle ilişkileri anlatılıyor. Küçük Wu, kırsal kesimde bir kasabada yaşayan bir hırsızdır ve mesleğini sıranlara “el sanatları”yla uğraştığını söyler. Mafya dünyasından gelen bir arkadaşı, sahte sigara satarak başarılı bir “iş adamı” haline gelmiştir. Fakat bu arkadaşı, Küçük Wu’yu düğününe davet etmez. Buna çok bozulan Küçük Wu, soluğu bir gece kulübesinde alır ve burada bir hayat kadınıyla tanışır. Küçük Wu, bu kadına aşık olur, ancak tam kadına yüzük hedşye etmeyi düşünürken, kadın zengin bir adamla beraber Shanxi eyaletinin merkezi Tai Yuan kentine gider. Küçük Wu, köydeki evine dönerek, yüzüğü annesine verir. Annesi de yüzüğü ikinci oğlunun gelinine hediye eder. Bu duruma öfkelenen Küçük Wu, anne ve babasıyla kavga eder ve yeniden ilçeye döner. Filmin sonunda Küçük Wu, bir hırsızlık olayı sırasında tutuklanır.

Jia Zhangke, “Küçük Wu” adlı film hakkında şunları söylüyor: “Okulda üç kısa film çektikten sonra, 1997’de ilk uzun metraj filmimi çekme fırsatına kavuştum. Filmin çekim sürecinde, kırsal kesimde büyüyen biri olarak, kendi geçmişimle yüzleşme fırsatı buldum. Aslında Çin sanatı kırsal kesimlerle sıkı bağlantılıdır. Benim memleketim geri kalmış ve dışarıya kapalı bir ilçe. Fakat bu ilçede hayatın içinden hikayeler bulunuyor. “

Jia Zhangke, daha sonra “Platform”, “Bilinmeyen Zevkler” ve “Dünya” gibi birkaç uzun metraj daha çekti. 2006 yılında hem belgesel film “Dong”u hem de “Stil Life”ı çekti. Bu iki film, uluslararası alanda büyük ilgi gördü. Avrupa ve ABD’deki bütün önemli film pazarlarının yanı sıra, Türkiye, Kolombiya ve Polonya gibi geleneksel olmayan film pazarları da Jia Zhangke’nın bu iki filmini satın almaya başladı. Birçok film dağıtımcısı, bu iki filmi bir arada izleyerek, sinema severlerin Jia Zhangke’nın sanatını daha iyi anlayabileceklerini iddia ediyor.

“Sakin Yaşam” filmi ise Jia Zhangke’ya Venedik Film Festivali’nin Altın Arslan Ödülü’nü kazandırdı. Tüm bu başarıların ardından Jia Zhangke, altıncı nesil yönetmenlerin öncüsü haline geldi.

Çin’in kendi gerçeğine bakıyor

Çin sinemasının Hollywood’a yakınlaşarak, “gerçek dışı” konulara yöneldiği günümüzde, Jia Zhangke’nın, Çin’in kendi gerçeğine odaklanması, onu son derece değerli bir yere koyuyor. “Küçük Wu”dan “Sakin Yaşam”a kadar, Jia Zhangke’nın bütün filmleri, Çin’I algılamak için özel bir kanal olarak, Çin sinemasındaki realizmi yeniden canlandırdı. Geçen on sene içinde Jia Zhangke, kendine özgü üslubuyla yönlendirdiği kamerasını kullanarak, Çin’in geçiş döneminde dev bir toplumun sıradan insanlarının hayatlarındaki değişimi anlattı.